Aby legalnie odzyskać mieszkanie, powinieneś najpierw wysłać lokatorowi pisemne wezwanie do opróżnienia i wydania lokalu z wyznaczeniem terminu. W razie braku reakcji konieczne jest wniesienie do sądu rejonowego pozwu o opróżnienie lokalu, w którym możesz domagać się także zapłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie. Sąd w wyroku rozstrzygnie, czy lokatorowi przysługuje uprawnienie do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu od gminy.
Skoro umowa najmu wygasła, a lokator nie opuścił mieszkania, zajmuje je obecnie bez tytułu prawnego. Twoim pierwszym formalnym krokiem powinno być skierowanie do niego pisemnego wezwania do opróżnienia i wydania lokalu. W piśmie tym wyznacz konkretny termin na wyprowadzkę (na przykład 7 dni od dnia odebrania wezwania) oraz wskaż termin przekazania kluczy. Wezwanie wyślij listem poleconym za potwierdzeniem odbioru lub doręcz osobiście z pisemnym potwierdzeniem odbioru na kopii. Potwierdzenie nadania lub odbioru będzie niezbędnym załącznikiem do ewentualnego pozwu, dowodzącym próby polubownego załatwienia sporu.
Równolegle masz prawo domagać się od lokatora odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu za każdy miesiąc, w którym przebywa w nim bez ważnej umowy. Ustawa o ochronie praw lokatorów wskazuje, że odszkodowanie to powinno odpowiadać wysokości czynszu, jaki mógłbyś uzyskać z tytułu najmu lokalu na wolnym rynku (zazwyczaj jest to kwota dotychczasowego czynszu lub wyższa, jeśli stawki rynkowe wzrosły). Możesz wysłać osobne wezwanie do zapłaty zaległości z określonym terminem na przelew i numerem rachunku bankowego.
Jeśli wyznaczony termin na opuszczenie mieszkania minie bezskutecznie, jedyną legalną drogą jest skierowanie do sądu rejonowego właściwego dla miejsca położenia nieruchomości pozwu o nakazanie opróżnienia lokalu mieszkalnego. Do pozwu możesz dołączyć żądanie zapłaty zaległego odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu. Stała opłata sądowa od pozwu o eksmisję wynosi 200 zł. Jeżeli połączysz to żądanie z roszczeniem o zapłatę zaległych kwot pieniężnych, od żądania zapłaty zostanie naliczona dodatkowa opłata sądowa zależna od dochodzonej sumy.
W toku sprawy sąd ma ustawowy obowiązek zbadać z urzędu, czy lokatorowi przysługuje prawo do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu. Co do zasady sąd nie może orzec o braku takiego uprawnienia wobec określonych grup osób, w tym na przykład kobiet w ciąży, małoletnich, osób niepełnosprawnych czy obłożnie chorych, chyba że osoby te mogą zamieszkać w innym lokalu. Sam fakt, że lokator nie pracuje, nie gwarantuje mu automatycznie lokalu socjalnego, chyba że posiada oficjalny status osoby bezrobotnej i spełnia przesłanki socjalne określone w przepisach oraz uchwałach danej gminy.
Jeżeli sąd orzeknie o uprawnieniu lokatora do najmu socjalnego, wstrzyma wykonanie wyroku eksmisyjnego do czasu, aż gmina złoży lokatorowi ofertę zawarcia takiej umowy. W tym okresie gmina ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą wobec właściciela, jeśli zwleka z dostarczeniem lokalu. Wyrok eksmisyjny po uprawomocnieniu się i uzyskaniu klauzuli wykonalności przekazuje się do komornika, ponieważ tylko komornik ma prawo przymusowo wprowadzić Cię w posiadanie lokalu.
Sprawy o opróżnienie lokalu wiążą się z rygorystycznymi procedurami dowodowymi i formalnymi, dlatego warto rozważyć skonsultowanie pozwu z adwokatem lub radcą prawnym.
Tę odpowiedź przygotowała sztuczna inteligencja, nie prawnik. To ogólna informacja prawna, a nie porada prawna w Twojej indywidualnej sprawie. Może zawierać błędy albo nie uwzględniać wszystkich okoliczności, dlatego sprawdź podaną podstawę prawną w aktualnym tekście ustawy. Odpowiedź nie zastępuje konsultacji z adwokatem lub radcą prawnym i nie tworzy relacji z pełnomocnikiem. Jeśli Twoja sprawa toczy się przed sądem albo biegnie w niej termin, skontaktuj się z pełnomocnikiem.