Sąd może wstrzymać spłatę rat kredytu frankowego nawet wtedy, gdy nie oddałeś jeszcze całego pożyczonego kapitału, jednak decyzja zależy od indywidualnej oceny Twojego interesu prawnego. Choć orzecznictwo europejskie sprzyja konsumentom, praktyka polskich sądów w takich sytuacjach bywa zróżnicowana. Kluczem do uzyskania zabezpieczenia jest przekonujące uprawdopodobnienie nieważności umowy oraz uzasadnienie potrzeby natychmiastowej ochrony przed dalszym powiększaniem wpłat.
Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, aby sąd wstrzymał obowiązek spłaty rat na czas trwania procesu, musisz spełnić dwie przesłanki: uprawdopodobnić swoje roszczenie oraz wykazać interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Uprawdopodobnienie roszczenia polega na wykazaniu, że umowa kredytu najprawdopodobniej zawiera niedozwolone postanowienia umowne i jest nieważna. Interes prawny oznacza natomiast, że brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie przyszłego wyroku albo osiągnięcie celu postępowania.
Przez długi czas w polskich sądach dominowało podejście, zgodnie z którym wstrzymanie płatności przysługiwało głównie osobom, które oddały bankowi co najmniej równowartość nominalnego kapitału. Sytuacja uległa jednak istotnej zmianie pod wpływem orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Trybunał wskazał, że odmowa zabezpieczenia tylko z tego powodu, iż kredytobiorca nie spłacił jeszcze nominalnej kwoty kredytu, może naruszać unijne przepisy o ochronie konsumentów, gdyż zmusza konsumenta do dalszego wykonywania potencjalnie nieważnej umowy.
Obecnie polskie sądy coraz częściej przychylają się do wniosków o zabezpieczenie także w sytuacjach takich jak Twoja, gdy do spłaty nominalnego kapitału brakuje stosunkowo niewielkiej kwoty (w Twoim przypadku 40 tysięcy złotych z pożyczonych 300 tysięcy złotych). Sędziowie biorą pod uwagę, że kontynuowanie spłat pogłębia stan nienależnego świadczenia na rzecz banku i generuje konieczność przyszłych, dodatkowych rozliczeń po wyroku unieważniającym umowę.
Nie oznacza to jednak pełnego automatyzmu. W sądach nadal zdarzają się orzeczenia odmowne, zwłaszcza gdy dany skład orzekający uzna, że przy braku pełnej spłaty kapitału interes prawny konsumenta nie został wystarczająco wykazany. Wiele zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku, kondycji finansowej konkretnego banku oraz indywidualnej linii orzeczniczej sędziego, do którego trafi sprawa. Na postanowienie sądu pierwszej instancji oddalające wniosek o zabezpieczenie przysługuje zażalenie.
Należy pamiętać, że w razie unieważnienia umowy kredytu strony muszą zwrócić sobie wzajemnie otrzymane świadczenia. Oznacza to, że w ostatecznym rozliczeniu bank będzie miał roszczenie o zwrot wypłaconego kapitału, a Ty o zwrot wszystkich wpłaconych rat i opłat okołokredytowych. Ponieważ procesy frankowe wiążą się z poważnymi skutkami majątkowymi oraz koniecznością precyzyjnego sformułowania wniosków procesowych, zalecam skonsultowanie Twojej sprawy z adwokatem lub radcą prawnym.
Tę odpowiedź przygotowała sztuczna inteligencja, nie prawnik. To ogólna informacja prawna, a nie porada prawna w Twojej indywidualnej sprawie. Może zawierać błędy albo nie uwzględniać wszystkich okoliczności, dlatego sprawdź podaną podstawę prawną w aktualnym tekście ustawy. Odpowiedź nie zastępuje konsultacji z adwokatem lub radcą prawnym i nie tworzy relacji z pełnomocnikiem. Jeśli Twoja sprawa toczy się przed sądem albo biegnie w niej termin, skontaktuj się z pełnomocnikiem.