Zastrzeżenie kary umownej na wypadek opóźnienia w zapłacie faktury jest nieważne z mocy prawa, ponieważ karę umowną można zastrzec wyłącznie za niewykonanie zobowiązania niepieniężnego. Kontrahent nie może skutecznie domagać się zapłaty naliczonej kary, a jedynie kwoty głównej wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie oraz rekompensaty za koszty odzyskiwania należności.
W polskim prawie zapis w umowie przewidujący karę umowną za brak terminowej zapłaty faktury jest nieważny z mocy prawa. Zgodnie z art. 483 § 1 Kodeksu cywilnego karę umowną można zastrzec wyłącznie w odniesieniu do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania o charakterze niepieniężnym. Świadczenie polegające na zapłacie określonej sumy za wykonaną usługę jest zobowiązaniem typowo pieniężnym, co wyklucza możliwość obciążenia dłużnika karą umowną za zwłokę.
Jeżeli w umowie znalazło się postanowienie nakładające karę umowną za każdy dzień opóźnienia w płatności, to na podstawie art. 58 Kodeksu cywilnego jest ono bezwzględnie nieważne jako sprzeczne z ustawą. Taki zapis nie wywołuje skutków prawnych od samego początku. Oznacza to, że agencja marketingowa nie ma podstaw prawnych do naliczania kary umownej za zwłokę w zapłacie, a Ty nie masz obowiązku regulowania wystawionej noty księgowej na kwotę 3750 złotych. Fakt, że obie strony umowy prowadzą działalność gospodarczą, nie uchyla tej zasady, gdyż zakaz ten ma charakter bezwzględnie wiążący.
Zamiast kary umownej wyłączną sankcją za nieterminowe spełnienie świadczenia pieniężnego są odsetki za opóźnienie. W relacjach między przedsiębiorcami wierzyciel ma prawo żądać odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych, naliczanych od dnia następującego po terminie płatności do dnia uregulowania należności. Dodatkowo kontrahent może domagać się zryczałtowanej rekompensaty za koszty odzyskiwania należności (wynoszącej równowartość 40, 70 lub 100 euro w zależności od wartości świadczenia), jednak nie może zastępować tych roszczeń ryczałtową karą umowną.
W obecnej sytuacji powinieneś w pierwszej kolejności uregulować bezsporną część długu, czyli należność główną w kwocie 8000 złotych powiększoną o należne odsetki za 25 dni zwłoki. W odpowiedzi na otrzymaną notę księgową oraz wezwanie do zapłaty warto skierować do kontrahenta oficjalne pismo z odmową zapłaty kary umownej, powołując się na jej bezwzględną nieważność na gruncie art. 483 § 1 w związku z art. 58 § 1 i § 3 Kodeksu cywilnego, z jednoczesnym wezwaniem do anulowania lub skorygowania noty.
Gdyby kontrahent mimo to zdecydował się skierować sprawę do sądu i uzyskał nakaz zapłaty, pamiętaj o bezwzględnym zachowaniu terminu na wniesienie sprzeciwu (zazwyczaj 14 dni od momentu doręczenia korespondencji z sądu). Brak reakcji w wyznaczonym terminie doprowadzi do uprawomocnienia się nakazu, co umożliwi komornikowi egzekucję nawet nienależnej kwoty. W razie problemów ze sporządzeniem oficjalnej odpowiedzi lub skierowania pozwu do sądu zalecana jest konsultacja z adwokatem lub radcą prawnym.
Tę odpowiedź przygotowała sztuczna inteligencja, nie prawnik. To ogólna informacja prawna, a nie porada prawna w Twojej indywidualnej sprawie. Może zawierać błędy albo nie uwzględniać wszystkich okoliczności, dlatego sprawdź podaną podstawę prawną w aktualnym tekście ustawy. Odpowiedź nie zastępuje konsultacji z adwokatem lub radcą prawnym i nie tworzy relacji z pełnomocnikiem. Jeśli Twoja sprawa toczy się przed sądem albo biegnie w niej termin, skontaktuj się z pełnomocnikiem.