Ograniczenie czasowe dziesięciu lat nie dotyczy darowizn dokonanych na rzecz spadkobierców lub osób uprawnionych do zachowku, dlatego wartość mieszkania podlega doliczeniu do spadku. Twoja siostra może mieć co do zasady prawo do zachowku, jednak ostateczna kwota zależy od wartości udziałów rodziców, ewentualnego przedawnienia roszczeń po ojcu oraz ewentualnych darowizn przekazanych siostrze.
W polskim prawie spadkowym obowiązuje zasada, zgodnie z którą przy obliczaniu zachowku dolicza się do spadku darowizny uczynione przez spadkodawcę. Powszechne przekonanie o tym, że darowizny sprzed ponad dziesięciu lat nie są brane pod uwagę, wynika z błędnej interpretacji przepisów. Zgodnie z art. 994 Kodeksu cywilnego dziesięcioletni termin dotyczy wyłącznie darowizn na rzecz osób, które nie są spadkobiercami ani osobami uprawnionymi do zachowku. Ponieważ jako dziecko jesteś ustawowym spadkobiercą swoich rodziców, darowizna mieszkania podlega doliczeniu do spadku bez względu na to, ile lat minęło od jej dokonania.
Ważne znaczenie ma fakt, że mieszkanie zostało podarowane przez oboje rodziców. Oznacza to, że otrzymałeś udział od ojca oraz udział od mamy (najczęściej po połowie, jeśli w ich małżeństwie istniała wspólność majątkowa). Roszczenie o zachowek po każdym z rodziców przedawnia się z upływem pięciu lat od otwarcia spadku, czyli od dnia ich śmierci. Jeżeli Twój tata zmarł dawniej niż pięć lat temu, roszczenie siostry o zachowek z tytułu jego udziału w nieruchomości najprawdopodobniej uległo przedawnieniu. W takiej sytuacji siostra mogłaby domagać się zapłaty jedynie w odniesieniu do części podarowanej przez niedawno zmarłą mamę.
Sama wysokość zachowku wynosi zazwyczaj połowę wartości udziału, jaki przypadłby siostrze przy dziedziczeniu ustawowym, a jeżeli siostra w chwili śmierci mamy była trwale niezdolna do pracy, wynosi ona dwie trzecie tego udziału. Wartość samej darowizny ustala się według stanu z chwili jej dokonania, ale według cen aktualnych z momentu ustalania zachowku. Oznacza to, że wszelkie remonty czy nakłady poczynione przez Ciebie na mieszkanie po darowiźnie nie powinny podwyższać kwoty należnej siostrze.
Na ostateczne rozliczenie wpływają także inne darowizny. Jeżeli siostra otrzymała w przeszłości od rodziców jakiekolwiek wartościowe darowizny (na przykład środki na zakup mieszkania, samochód, wkład finansowy czy inne wsparcie majątkowe), podlegają one zaliczeniu na należny jej zachowek, co może znacznie zmniejszyć lub całkowicie wyzerować żądaną przez nią kwotę.
Z uwagi na to, że sprawa dotyczy znacznej kwoty pieniężnej, zalecam konsultację z adwokatem lub radcą prawnym. Specjalista pomoże precyzyjnie ustalić udziały rodziców, sprawdzić ewentualne przedawnienie roszczenia po ojcu oraz przygotować odpowiedź na wezwanie siostry do zapłaty.
Tę odpowiedź przygotowała sztuczna inteligencja, nie prawnik. To ogólna informacja prawna, a nie porada prawna w Twojej indywidualnej sprawie. Może zawierać błędy albo nie uwzględniać wszystkich okoliczności, dlatego sprawdź podaną podstawę prawną w aktualnym tekście ustawy. Odpowiedź nie zastępuje konsultacji z adwokatem lub radcą prawnym i nie tworzy relacji z pełnomocnikiem. Jeśli Twoja sprawa toczy się przed sądem albo biegnie w niej termin, skontaktuj się z pełnomocnikiem.